Sukcesja w firmie rodzinnej to moment przełomowy – pełen emocji, niepewności, ale i ogromnych nadziei. To czas, gdy nestor staje przed najtrudniejszym zadaniem w swojej karierze, a sukcesor mierzy się z oczekiwaniami rodziny i pracowników. W tej skomplikowanej układance, gdzie biznes splata się z więzami krwi, łatwo o konflikty, nieporozumienia i błędy, które mogą zagrozić przyszłości całego przedsiębiorstwa. Właśnie wtedy na scenę wchodzi doradca rodziny biznesowej – neutralny ekspert, mediator i przewodnik. To on pomaga znaleźć wspólny język między pokoleniami, uporządkować proces sukcesji i zadbać, by wartości rodzinne mogły trwać obok nowoczesnych rozwiązań biznesowych. Kim naprawdę jest ta wyjątkowa postać i dlaczego jej rola staje się dziś tak niezbędna?
Nowa profesja w świecie firm rodzinnych
Firmy rodzinne są jednym z najważniejszych filarów polskiej gospodarki. Tworzą miejsca pracy, wspierają lokalne społeczności, budują kapitał zaufania i ciągłości, który wyróżnia je na tle przedsiębiorstw korporacyjnych. Jednakże wraz z upływem lat stają przed nieuniknionym wyzwaniem – procesem sukcesji. To moment, w którym przyszłość firmy i rodziny spotykają się na jednym skrzyżowaniu. Dla wielu właścicieli i sukcesorów jest to doświadczenie niezwykle trudne i obarczone ryzykiem.
W tym kontekście na scenę wchodzi doradca rodziny biznesowej. To specjalista, którego zadaniem jest wsparcie zarówno nestora, sukcesora, jak i całej rodziny w procesie zmiany pokoleniowej. Choć jego profesja w Polsce dopiero się rozwija, zapotrzebowanie na takich ekspertów rośnie z każdym rokiem. Doradca nie jest wyłącznie konsultantem w obszarze prawa czy finansów. To partner, mediator i strateg, który pomaga przeprowadzić firmę przez najważniejszy projekt w jej historii.
Jaka jest rola doradcy w procesie sukcesji?
Proces sukcesji to nie tylko przekazanie majątku czy formalne zmiany w strukturze własności. To także transfer wartości, wizji i odpowiedzialności między pokoleniami. Sukcesja dotyka nie tylko biznesu, ale i relacji rodzinnych, a więc obszarów naznaczonych emocjami, oczekiwaniami i często różnicami pokoleniowymi. Doradca rodziny biznesowej staje się osobą, która wnosi do tego procesu świeże spojrzenie i profesjonalne narzędzia.
Jego główną rolą jest uporządkowanie przebiegu sukcesji, stworzenie planu działania i towarzyszenie rodzinie w jego realizacji. Doradca pomaga wypracować strategię właścicielską, wspiera w konstruowaniu konstytucji rodzinnej, moderuje rozmowy i prowadzi mediacje w sytuacjach konfliktowych. Dzięki swojemu obiektywizmowi potrafi wskazać rozwiązania, które uwzględniają interesy zarówno biznesu, jak i poszczególnych członków rodziny.
Więcej na temat sukcesji można znaleźć na stronie: familybusiness.ibrpolska.pl
Jakie są kompetencje i umiejętności doradcy?
Aby doradca mógł pełnić swoją funkcję, musi łączyć w sobie wiedzę z wielu dziedzin. Jego kompetencje obejmują znajomość prawa gospodarczego, spadkowego i podatkowego, a także zagadnień związanych z finansami, planowaniem inwestycyjnym czy zarządzaniem. Jednak sama wiedza merytoryczna nie wystarcza.
Istotne są również umiejętności miękkie, takie jak komunikacja, zdolność słuchania, empatia czy umiejętność łagodzenia napięć. Doradca często wchodzi w sytuacje, w których emocje biorą górę nad racjonalnym myśleniem. Wtedy jego rolą jest przywrócenie spokoju i stworzenie przestrzeni do konstruktywnej rozmowy. To wymaga odwagi, stanowczości, ale jednocześnie delikatności i poszanowania dla wartości, które są fundamentem firmy rodzinnej.
Dlaczego firmy rodzinne potrzebują doradców?
Badania pokazują, że jedynie około 30% firm rodzinnych przetrwa proces sukcesji. Przyczyną porażek nie są wyłącznie kwestie ekonomiczne, ale przede wszystkim problemy w komunikacji, brak zaufania i konflikty między członkami rodziny. Właśnie dlatego rola doradcy staje się tak istotna.
Doradca wnosi niezależną, zewnętrzną perspektywę. Nie jest związany emocjonalnie z rodziną, dzięki czemu potrafi obiektywnie ocenić sytuację i wskazać potencjalne zagrożenia. Jego zadaniem jest nie tylko usprawnienie procesu przekazania firmy, ale także zabezpieczenie relacji rodzinnych, które w długim terminie decydują o stabilności przedsiębiorstwa. Profesjonalny doradca pomaga uniknąć błędów, które mogłyby kosztować rodzinę nie tylko biznes, ale także harmonię i wzajemne zaufanie.
Misja doradcy – więcej niż praca
Bycie doradcą rodziny biznesowej to nie tylko zawód. To misja, która wymaga głębokiego zrozumienia zarówno biznesu, jak i ludzkiej natury. Doradca staje się przewodnikiem w podróży, która często trwa wiele lat. Proces sukcesji, zgodnie z doświadczeniami krajów zachodnich, zajmuje średnio siedem lat. To czas, w którym doradca towarzyszy rodzinie w podejmowaniu trudnych decyzji, łagodzeniu sporów i budowaniu wizji przyszłości.
Jego misją jest wspieranie rodziny w osiągnięciu równowagi między tradycją a nowoczesnością. Doradca pomaga zachować ducha firmy jej wartości, kulturę i tożsamość, jednocześnie otwierając ją na zmiany i nowe wyzwania. To wyjątkowe połączenie ról sprawia, że praca doradcy jest nie tylko odpowiedzialna, ale również niezwykle satysfakcjonująca.
Doradca jako mediator i strateg
Wiele rodzinnych firm trafia do punktu, w którym różnice pokoleniowe i sprzeczne interesy stają się przeszkodą dla rozwoju. Doradca w takich sytuacjach pełni rolę mediatora. Jego zadaniem jest stworzenie warunków do otwartej rozmowy, zbudowanie mostów między stronami i wypracowanie rozwiązań akceptowalnych dla wszystkich.
Jednocześnie doradca działa jako strateg. Pomaga wyznaczyć długoterminowe cele, określić kierunki rozwoju i zaplanować kolejne etapy sukcesji. Dzięki wiedzy i doświadczeniu jest w stanie połączyć aspekty biznesowe z rodzinnymi, tworząc spójną wizję przyszłości. To sprawia, że jego rola wykracza daleko poza consulting, staje się ważnym partnerem w budowaniu wielopokoleniowej ciągłości firmy.
Wymagania wobec doradcy
Profesjonalny doradca rodzinny musi cechować się nie tylko wiedzą i umiejętnościami, ale również określonym zestawem cech osobowościowych. Empatia, cierpliwość, umiejętność pracy w stresie i zachowania obiektywizmu w trudnych momentach to fundament. Doradca musi być w stanie wywierać wpływ, a jednocześnie pozostawać w zgodzie z wartościami rodziny.
Współpraca z rodziną biznesową wymaga autentyczności i zgodności wartości. Bez tego trudno o zbudowanie zaufania, które jest podstawą relacji. Rodziny szukają doradców, którzy nie tylko posiadają wiedzę, ale także potrafią dostosować się do specyfiki danej firmy i jej kultury.
Jak rodziny wybierają doradców?
Środowisko firm rodzinnych jest hermetyczne, a sprawa sukcesji wyjątkowo delikatna. Właściciele zazwyczaj poszukują doradców z polecenia, opierając się na rekomendacjach bliskich, partnerów biznesowych czy instytucji branżowych.
Ważna jest nie tylko wiedza doradcy, ale również „chemia osobowościowa”. Rodzina musi mieć poczucie, że doradca rozumie jej wartości, jest lojalny i potrafi zachować pełną poufność. Dlatego proces wyboru doradcy jest tak skrupulatny i opiera się na budowaniu długoterminowego zaufania.
Doradca rodziny biznesowej – podsumowanie
Doradca rodziny biznesowej to nie tylko ekspert od prawa czy finansów. To osoba, która łączy wiedzę merytoryczną z kompetencjami miękkimi, obiektywizm z empatią, a profesjonalizm z misją wspierania rodzin w najważniejszym procesie ich życia. W świecie, w którym jedynie część firm rodzinnych ma szansę przetrwać zmianę pokoleniową, doradca staje się nieocenionym przewodnikiem.
Jego zadaniem jest nie tylko uporządkowanie procesu sukcesji, ale także budowanie mostów między pokoleniami, ochrona wartości rodzinnych i wskazywanie nowych dróg rozwoju. To właśnie dzięki doradcom wiele firm rodzinnych będzie mogło nie tylko przetrwać, ale i rozwijać się w kolejnych dekadach, stając się filarem stabilnej gospodarki i miejscem budowania trwałych więzi międzyludzkich.
